Μή ξέροντας τίποτα μπορῶ νά ξέρω κάτι;

«Ἑν οἶδα ὅ,τι οὐδὲν οἶδα» –
ΣωκράτηςΜή ξέροντας τίποτα μπορῶ νά ξέρω κάτι;
 Η φράση αυτή που στη νέα ελληνική αποδίδεται ως «ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα» και λέγεται πως ειπώθηκε από τον Αθηναίο φιλόσοφο. Αδιαμφισβήτητα, ο Σωκράτης ήταν ένας εκ των μεγάλων φιλοσόφων που πάτησε τα χώματα της Ελλάδος, όμως, όπως κάθε άνθρωπος έτσι και αυτός, δεν κατείχε το αλάθητο. 
 
 Ένα άσχημο που παρατηρώ πολύ στους ανθρώπους, είναι η τάση να μην αμφισβητούν, ιδιαιτέρως τις λεγόμενες αυθεντίες. Πολλοί εκ των φιλοσόφων μας, έχουν γράψει πολλά πράγματα με απύθμενο πνευματικό βάθος και νοήματα, ουδείς το αμφισβητεί. Όμως, πολλά εξ’ όσων έχουν γράψει και πει, επιδέχονται αμφισβήτηση και πολλή μάλλιστα. Άλλωστε μόνο δια της αμφισβητήσεως γεννιέται η γνώση. Θεωρώ δε, πως και οι ίδιοι, αν μία συμβουλή θα μπορούσαν να μας δώσουν, θα ήταν να τους αμφισβητήσουμε. Ο δογματισμός και η προσκόλληση σε πρόσωπα και ιδέες, δεν παράγουν έργο και επιφέρουν τη στασιμότητα σε κάθε επίπεδο.
 
 Το κυρίως θέμα του άρθρου αυτού λοιπόν, είναι η περίφημη αυτή φράση του Σωκράτους. Όλοι μας, μία ή περισσότερες φορές θα έχουμε αναφερθεί στην φράση αυτή, ελάχιστοι όμως θα στάθηκαν και θα αναρωτήθηκαν για την ορθότητα της φράσεως αυτής, Σωκράτης είναι αυτός άλλωστε, ποιος θα διακινδύνευε να αμφισβητήσει τον σοφότερο όλων των εποχών σύμφωνα με το μαντείο των Δελφών, ποιος θα ρίσκαρε να τοποθετηθεί πλάι στον γίγαντα του πνεύματος; Ελάχιστοι χαζοί και αφελείς υποθέτω, καθώς σύμφωνα με την πλειονότητα, η φιλοσοφία ήταν προνόμιο των προγόνων μας, εμείς είμαστε ανάξιοι. Διαφωνώ όμως καθέτως με την τελευταία άποψη, διότι θεωρώ πως όχι μόνο είμαστε ισάξιοι των προγόνων μας, αλλά έχουμε και την προοπτική να πάμε ένα σκαλοπάτι παραπέρα, αυτό θεωρώ πως είναι το πρόσταγμα τους προς εμένα προσωπικά, αντιλήψεις του καθ’ ενός είναι αυτές. Ας περάσουμε στην εξέταση της φράσεως λοιπόν. ”Ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα”, εξετάζοντας το καθαρά από τη σκοπιά της λογικής του ”1 + 1 = 2”, είναι μια ανοησία που δεν έχει λογική υπόσταση καθώς αυτοαναιρείται κατά δύο δυνατούς τρόπους, Το πρώτο σκέλος αναιρεί το δεύτερο και αντιθέτως. Δηλαδή, από τη στιγμή που ξέρει κανείς ένα πράγμα, αυτομάτως δεν μπορεί να μην ξέρει τίποτα και εν αντιθέσει, αν κάποιος δεν ξέρει κάτι, πλέον δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ξέρει κάτι, δηλαδή αυτός που δεν ξέρει τίποτα, αγνοεί και την άγνοια του. Οπότε, είναι εμφανές το άτοπο της υποθέσεως.
 
 Αρκετοί ίσως επικαλεστούν βαθύτερα νοήματα που πιθανόν να κρύβει η φράση αυτή, διότι δεν μπορεί ο μέγας Σωκράτης να λέει ανοησίες, άλλοι θα σπεύσουν να με χαρακτηρίσουν ανόητο (όπως και έτυχε όταν ετέθη το θέμα σε έναν διάλογο και τοποθετήθηκα επί του θέματος), κάποιοι πάλι δεν θα μπουν καν στον κόπο να ολοκληρώσουν το άρθρο, όταν αντιληφθούν ότι αμφισβητείται ο Σωκράτης από έναν ασήμαντο άνθρωπο και πολλά άλλα. Ποσώς με ενδιαφέρει η γνώμη τρίτων, ίσως έχουν δίκιο, ίσως μου διαφεύγει το βαθύτερο νόημα της φράσεως, διότι έχω επιλέξει την ορθή και μαθηματική λογική, αλλά δεν παύει να υφίσταται το φαινόμενο του τυφλού δογματισμού σε ορισμένα πρόσωπα και είναι πληγή.
 
 Θα παρακαλούσα όποιος διατίθεται να σχολιάσει, να μου παραθέσει επιχειρήματα που θα επικαλεστούν τη λογική μου και με τεκμήρια. Αναλογιστείτε όλοι δίχως το λαμπρό περιτύλιγμα που ονομάζεται Σωκράτης, απομονώστε το μήνυμα από τον εκάστοτε πομπό και επεξεργαστείτε το έτσι, μόνον έτσι μπορούμε να μιλήσουμε για ορθή κρίση, εκεί όπου δεν εμπλέκεται κανενός είδους συναισθηματισμός.
 
Με όλο το σέβας προς τον παππού Σωκράτη.
(Visited 69 times, 1 visits today)




One thought on “Μή ξέροντας τίποτα μπορῶ νά ξέρω κάτι;

  1. Αὐτόματη εἰδοποίηση σύνδεσης: Μή ξέροντας τίποτα μπορῶ νά ξέρω κάτι; « Φιλονόη καὶ φίλοι……

Leave a Reply