Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (9ον)

Μαθήματα Ἀρχαίων ἙλληνικῶνΣήμερα θὰ δοῦμε τὰ συνηρημένα ὀνόματα τῆς Β΄ κλίσεως καὶ τὰ ἀττικόκλιτα.

Τὰ ἀρσενικὰ καὶ θηλυκὰ συνηρημέα τῆς Β’ κλίσεως λήγουν σὲ –ους, ἐνῶ τά οὐδέτερα σέ –ουν.
Ἡ κάθε λέξις ἒχει τὸ «θέμα» της, τὸ μέρος δηλαδὴ ποὺ δέν ἀλλάζει (π.χ. ἡ λέξις «μήτηρ» ἒχει θέμα τὸ «μητ-» γιατὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ μετὰ μπαίνουν οἱ καταλήξεις: μητ-ρός, μητέρα κ.λ.π.)
Συνέχεια





Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (8ον)

Μαθήματα Ἀρχαίων ἙλληνικῶνΜΑΘΗΜΑ 8ο

Σήμερα θὰ ἀναφερθοῦμε στὰ ὀνόματα τῆς Β΄ κλίσεως.
Στὴν Β΄ κλίσι ἀνήκουν τὰ ἀρσενικὰ καὶ θηλυκὰ ὀνόματα ποὺ λήγουν σὲ –ος καὶ τὰ οὐδέτερα ποὺ λήγουν σὲ –ο (σέ –ον δηλαδὴ… ἐκ τοῦ πονηροῦ καταργήθηκε τό –ν στὶς καταλήξεις διότι ἡ ἐκφορά του ἐνεργοποιεῖ τὶς συνάψεις τοῦ ἐγκεφάλου, ὃπως καὶ ἡ κατάληξις -ις… «Θὰ τὰ ποῦμε μὲ τὸ ΝΙ καὶ μὲ τὸ ΣΙΓΜΑ» μᾶς ἒλεγαν οἱ παλαιοί…)
Ὃπως πάντα κλίνουμε μεγαλοφώνως γιὰ νὰ ἀπολαύσουμε τὴν μουσικὴ τῆς γλώσσης μας: Συνέχεια





Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (7ον)

Μαθήματα Ἀρχαίων ἙλληνικῶνΜΑΘΗΜΑ 7ο

Σήμερα θά δοῦμε πῶς κλίνονται τά οὐσιαστικά ὀνόματα τῆς Α’ κλίσεως.
Ἡ πρώτη κλίσις περιλαμβάνει ὀνόματα ἀρσενικὰ ποὺ καταλήγουν σέ –ας καί -ης, καὶ θηλυκὰ ποὺ καταλήγουν σὲ –α καὶ -η.

Ἡ κατάληξις –ας εἶναι μακρὰ (αὐτὸ γιὰ νὰ τονίζουμε σωστά, βάσει τῶν κανόνων ποὺ ἒχουμε ἢδη ἀναφέρει), ὃπως καὶ γιὰ τὰ θηλυκὰ ἡ κατάληξις –α εἶναι μακρά, ἂν δέν προηγεῖται στήν ὀνομαστική σύμφωνο, ἐκτός τοῦ «ρ». Δηλαδή «ἡ ἀλήθει-α» λήγει στό μακρὸν «α» ἐνῶ «ἡ γλῶσσ-α» λήγει στό βραχύ «α» πού λέγεται ΜΗ ΚΑΘΑΡΟ. Συνέχεια





Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (6ον)

Μαθήματα Ἀρχαίων ἙλληνικῶνΣήμερα φίλοι μου, θὰ ἀναφερθοῦμε στὶς ἂτονες λέξεις καὶ τὶς πολύτιμες προθέσεις, ποὺ πιὰ δὲν διδάσκονται στὰ σχολεῖα, κι ἂς εἶναι ὁ ἀπόλυτος πλοῦτος τῆς γλώσσης μας.

ΔΕΝ τονίζεται τὸ ἀρσενικὸ ἂρθρο «ὁ» καὶ ὁ πληθυντικός του «οἱ»
Οὒτε τὸ θηλυκὸ ἂρθρο «ἡ» καὶ ὁ πληθυντικός του «αἱ». Συνέχεια





Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (5ον)

Μαθήματα Ἀρχαίων ἙλληνικῶνΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟΝ

Σήμερα θά ὁλοκληρώσουμε τούς κανόνες περί περισπωμένης καί θά ἀνακεφαλαιώσουμε.

  1. Ὃλες οἱ λέξεις πού τελειώνουν σέ τονιζόμενο –ου, παίρνουν περισπωμένη. (Ἑκτός ἀπό τό «ἰδού» (ὁ νυμφίος ἒρχεται, αὐτό) καί τό «πού» (αὐτό «πού» σοῦ λέω) σέ ἀντίθεσι μέ τό τοπικό ἐπίρρημα «ποῦ».
    Λέμε «ποῦ πᾶς», – «ποῦ εἶναι τό σπίτι σου;»
    (Προσέξτε ὃτι ἀλλιῶς προφέρουμε τό «πού λές, καί ἀλλιῶς τό «ποῦ πᾶς;»)

    Συνέχεια




Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (4ον)

Μαθήματα Ἀρχαίων ἙλληνικῶνΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟΝ

Στὸ προηγούμενο μάθημα μιλήσαμε γιά τήν ὀξεῖα καί τήν βαρεῖα.
Σήμερα θά μιλήσουμε γιά τήν περισπωμένη.

Εἲπαμε ἢδη ἀπὸ τό πρῶτο μάθημα ὃτι τά φωνήεντα χωρίζονται στά βραχέα (ε,ο) πού παίρνουν πάντοτε ὀξεῖα, τά μακρά (η, ω) καί τά δίχρονα (α, ι, υ), δηλαδή αὐτά πού ἀλλάζουν ρόλους.
Οἱ δίφθογγοι (αι, ει, οι, υι, ου, αυ, ευ, ηυ) εἶναι ἐξ ὁρισμοῦ μακρές.

Ξέρουμε ὃτι ἡ προπαραλήγουσα καί τά βραχέα φωνήεντα «ε» καί «ο» παίρνουν πάντοτε ὀξεῖα.
Ὁ προβληματισμός ἀρχίζει στήν τονιζομένη παραλήγουσα, ὃταν αὐτή εἶναι μακρά (ἀφοῦ ὃταν εἶναι βραχεῖα ὀξύνεται, π.χ. νέος, ξυλοκόπος).

Συνέχεια