Εἶναι μιὰ οἰκογένεια στὸ λίμπρο ντ᾿ ὄρο
ποὺ βαστάει ἀπὸ τὸ 1600 μέχρι τὶς
ἡμέρες μας. Ἂς ποῦμε
ἡ οἰκογένεια Συνέχεια
Ἀρχεῖα κατηγορίας: γλῶσσα
Λοβοτομή
Ὁ ἄνθρωπος ἔφτασε στὰ 108 – καὶ
μόνο γι᾿ αὐτὸ τοῦ φιλάω τὸ χέρι –
καὶ νὰ μὲ συγχωρῇ
ποὺ λέγω – ὅτι οἱ θεωρίες του
ἦταν μία –
ἀπὸ τὶς μεγάλες καταστροφὲς τῆς
Ἑλλάδος.

Ἐμμανουὴλ Κριαρᾶς (1906-2014)
Δὲν εἶναι τὸ μονοτονικό. Σὲ αὐτὴ
τὴν θλιβερὴ ὑπόθεσι –
ὁ Κριαρᾶς ἦταν ὁ τελευταῖος
τροχὸς τῆς ἁμάξης. – Τὸ μονοτονικὸ Συνέχεια
Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν (13ον)
Σήμερα φίλοι μου ὁλοκληρώνουμε τὴν Γ΄ κλίσι τῶν ὀνομάτων μὲ μία συνοπτικὴ ἀναφορὰ στὴ ἡμιφωνόληκτα ὀνόματα, αὐτὰ δηλαδὴ τῶν ὁποίων ὁ χαρακτὴρ τοῦ θέματος εἶναι ἡμέφωνο σύμφωνο. («ν», «λ», «ρ» ἢ «σ»)
(χαρακτὴρ λέγεται τὸ τελευταῖο γράμμα τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖο βρίσκουμε ἀπὸ τὴν γενικὴ ἑνικοῦ τῆς λέξεως, ἀφοῦ ἀφαιρέσουμε τὴν κατάληξι)
{Τὰ συμφωνόληκτα, ὃπως ἢδη εἲπαμε, χωρίζονται σὲ ἀφωνόληκτα (ὃσα δηλαδὴ ἒχουν ὡς χαρακτῆρα σύμφωνο οὐρανικὸ (κ,γ,χ) ἢ χειλικὸ (π,β,φ) ἢ ὀδοντικὸ (τ,δ,θ)) καὶ σὲ ἡμιφωνόληκτα (ὃσα ἒχουν ὡς χαρακτῆρα τὸ ἒνρινο «ν» ἢ ἓνα ἀπὸ τὰ ὑγρὰ «λ», «ρ» ἢ τὸ «σ»).} Συνέχεια
Ἀπὸ τὴν Ὀρθοέπεια στὴν Καλλιέπεια (α)
Ἀπὸ τὴν Ὀρθοέπεια στὴν Καλλιέπεια
Φωνὴ καὶ Λόγος, μαρφήματα καὶ φωνήματα, γλῶσσα καὶ γραφὴ (1)
Πλούσιες καὶ πτωχὲς γλῶσσες: ἡ ἀνησυχία τῆς γλωσσικῆς πτωχείας, ἢ ἐκπτωχεύσεως (1/3)
Εἶναι σαφὲς γιατί οἱ πλεῖστοι μας εἴμαστε πτωχότεροι τοῦ κ. Σιακόλα, ἢ τοῦ κ. Λεπτοῦ: ἔχουν περισσότερα χρήματα.
Μιλοῦμε, ὅμως, καὶ γιὰ τὸν γλωσσικὸ πλοῦτο, κι ἐξ ἀναλογίας γιὰ πλούσιες καὶ λιγότερο πλούσιες γλῶσσες.
Συχνὰ χωρὶς τεκμηριωμένα ἐπιχειρήματα, καὶ χωρὶς τὴν ἄδεια, σήμερα, τῆς «value free» ἐπιστήμης νὰ χρησιμοποιοῦμε ἀξιολογικὲς διακρίσεις στὴν ἀποτίμηση γλωσσῶν:
«Δὲν ὑπάρχουν καλλίτερες καὶ χειρότερες γλῶσσες», θὰ σᾶς διορθώσουν οἱ ἐπιστήμονες, καταγγέλλοντας μάλιστα στὴν ἰδεολογικὰ καὶ πολιτικὰ φορτισμένη Ἑλλάδα (ὅπου, ἄλλωστε ὅλα ἐξαργυρώνονται πολιτικὰ) τοὺς «νεο-ἀρχαϊσμούς» (νὰ προσεχθῇ τὸ ὀξύμωρον) ἢ τίς «ὑπερδιορθώσεις» ὡς ἔκφρασις νεοσυντηρητισμοῦ, αὐταρχισμοῦ ἢ ἐθνικιστικοῦ παροξυσμοῦ. Συνέχεια
Τὰ ἀγαθὰ κόποις κτῶνται.
Ἀστεῖο εἶναι νὰ ἐπαναλαμβάνω μίαν φράσιν μὲ τὴν ὁποῖαν μᾶς πότισαν ἐδῶ καὶ αἰῶνες.
Τὸ ξέρουμε… Τὸ γνωρίζουμε, σὰν ἄκουσμα. Μόνον ποὺ ξεχάσαμε τὴν πραγματική του ἔννοια.
Ξεχάσαμε τὸ τὶ σημαίνει πραγματικὸ ἀγαθό.
Καὶ ἀγαθὸ ΔΕΝ εἶναι τὸ χρῆμα, ὁ πλουτισμός, ἡ διατήρησις (φαινομενικῶς) κεκτημένων δικαιωμάτων.
Ἀγαθό, στὴν πραγματικότητα, εἶναι αὐτὸ τὸ κάτι, τὸ πολὺ ἰδιαίτερον, ποὺ μπορεῖ νὰ μᾶς κάνῃ καλοὺς κι ἀγαθούς. Κι ὁπωσδήποτε αὐτὸ τὸ κάτι, τὸ πολὺ ἰδιαίτερον, ΔΕΝ εἶναι ἀντικείμενον. Δὲν εἶναι κτῆμα. Συνέχεια
Πῶς πρέπει νὰ διδάσκονται τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικά.
Στὸ ἄρθρο μὲ τίτλο «Πώς πρέπει να διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά» τοῦ καθηγητοῦ Ἐμ. Κριαρᾶ στὴν ἐφημερίδα τὰ ΝΕΑ τίθεται τὸ ἐξῆς ἐρώτημα:
«…είναι πραγματικά πρωτοφανές να πιστεύουμε– και μάλιστα να το θέτουμε ως στόχο της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής – ότι η εκμάθηση ενός παλαιότερου σταδίου μιας γλώσσας βοηθάει στην καλλίτερη γνώση της σημερινής μορφής της. Γνωρίζει κανείς κανένα γαλλικό, ισπανικό ή ιταλικό σχολείο, στο οποίο οι μαθητές να διδάσκονται τα λατινικά, με στόχο την καλλίτερη γνώση της γαλλικής, της ισπανικής ή της ιταλικής αντίστοιχα;» (τὸ ἐρώτημα ἔθεσε πρῶτος ὁ κος Γ. Παπαναστασίου σὲ συνέντευξί του στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ στις 22-9-2013).
Ἐπειδή τυγχάνει να γνωρίζω πολλά σχολεῖα στὰ ὁποῖα οἱ μαθητὲς διδάσκονται τὰ Λατινικά, μὲ στόχο τὴν καλλίτερη γνώση τῆς γαλλικῆς, τῆς ἰσπανικῆς ἤ τῆς ἰταλικῆς καὶ τῆς ἀγγλικῆς (ἡ ὁποία τεχνηέντως δεν ἀναφέρεται), παραθέτω τὰ σχετικὰ ἐρευνητικά δεδομένα πρὸς ἐνημέρωσιν τῶν ἀναγνωστῶν. Τὸ σπουδαιότερον ὅλων εἶναι ὅτι οἱ ξένοι ἐρευνητὲς δὲν ἀπορρίπτουν ἀβασάνιστα, ἀλλὰ πειραματίζονται μὲ τὴν διδασκαλία τῶν κλασσικῶν γλωσσῶν θεωρώντας αὐτὲς ἀπαραίτητο ἐφόδιο καὶ ἐφαλτήριο γιὰ τὴν γλωσσικὴ καὶ γνωστικὴ ἐξέλιξι τῶν μαθητῶν ἀπὸ τὴν Πρωτοβάθμια κιόλας ἐκπαίδευσι. Συνέχεια
