Θεωρητικῶς (καὶ μόνον) μέσα σὲ μίαν ὁποιανδήποτε ὁμάδα ἀνθρώπων ὁ καθεὶς ἔχει μίαν εὐθύνη ποὺ τοῦ ἀναλογεῖ, βάσει δυνατοτήτων καὶ ἱκανοτήτων του. Ἐν τούτοις τὸ «γενικὸ πρόσταγμα» ἀνήκει σὲ ἔναν, ὁ ὁποῖος εἴθισται νὰ ἀναλαμβάνῃ καὶ τὴν συνολικὴ εὐθύνη. Διότι ἄλλο ὁ καταμερισμὸς τῶν ἐργασιῶν κι ἄλλο ἡ συνολικὴ εὐθύνη. Κι ἔτσι, στὶς ἐπιχειρήσεις ὁ κάθε ὑπάλληλος ἀρκεῖται στὸ νὰ λαμβάνῃ ἐντολὲς μόνον (συνήθως), ἐνᾦ μόνον ὁ ἐργοδότης φέρει ἀκεραία τὴν εὐθύνη τῶν ἀποφάσεων. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ σὲ ἕνα πλοῖο, ὅπου ὁ κυβερνήτης ἀποκλειστικῶς φέρει τὴν εὐθύνη, μὰ καὶ σὲ μίαν οἰκογένεια.

Ἂς σταθοῦμε ὅμως στὴν οἰκογένεια, ἀπὸ ὄπου ξεκινοῦν οἱ ἄνθρωποι νὰ προετοιμασθοῦν πρὸ κειμένου νὰ εἶναι ἢ νὰ μὴν εἶναι ὑπεύθυνα ὄντα, σὲ ὅλην τὴν διάρκεια τῆς ζωῆς του.
Τὰ παιδιά, ὅσο εἶναι μικρά, τὴν εὐθύνη φέρουν ἀκεραία οἱ γονεῖς γιὰ ὅ,τι δήποτε τὰ ἀφορᾶ. Ὅσο ὅμως τὰ παιδιὰ μεγαλώνουν (πάντα θεωρητικῶς) θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναλαμβάνουν, βάσει τῶν δυνατοτήτων τους, μέρος εὐθυνῶν ποὺ τοὺς ἀναλογεῖ.

Σίγουρα πολλοὶ γονεῖς ἐπιχειροῦν συνειδητῶς νὰ μεταβιβάσουν στὰ παιδιά τους, σιγὰ σιγά, εὐθῦνες καὶ γιὰ νὰ ξεκουρασθοῦν κάπως μά, κυρίως, γιὰ νὰ ἀρχίσουν αὐτὰ τὰ παιδιὰ νὰ ἀντιλαμβάνονται τὸ τί σημαίνει εὐθύνη. Πῶς ὅμως τό κάνουν; Μέ ἀποφασιστικότητα ἤ μέ δισταγμούς;
Διότι σαφῶς σὲ κάθε ἡλικία αὐτὰ τὰ παιδιὰ δύνανται, πάντα ἀναλόγως τῶν δυνατοτήτων τους, νὰ ἀναλάβουν ἢ νὰ μὴν ἀναλάβουν κάποιες ἐργασίες, φέροντας ἀκεραία τὴν εὐθύνη τῆς ὁλοκληρώσεώς τους. Ὅταν ὅμως ἀρνῶνται νά τό πράξουν ἤ ὅταν οἱ γονεῖς δίδουν πιστώσεις χρόνου, τότε τί γίνεται;

Ἂς ἐπιστρέψουμε στὸ παράδειγμα τοῦ πλοιάρχου καὶ τοῦ ἐργοδότου. Ὅταν ἔνας πλοίαρχος διαπιστώσῃ πὼς κάποιος ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν ἢ ἐκ τοῦ πληρώματος ἀδυνατεῖ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὰ ὅσα ἔχει ἀναλάβη, μὲ συνοπτικὲς διαδικασίες τὸν ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸ πλοῖο του. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ στὶς ἐπιχειρήσεις, ὅταν ἔνας ἀδιάφορος ἢ τεμπέλης ὑπάλληλος …ξύνεται.
Πῶς γίνεται ὅμως νά ἀπομακρυνηνθῇ ἐκ τῆς οἰκογενείας ἔνα παιδί, ὅταν αὐτό τό παιδί ἀρνεῖται νά φέρῃ εἰς πέρας ὄσα τοῦ ἀνετέθησαν;

Δὲν γίνεται νὰ ἀπομακρυνθῇ ἐκ τῆς οἰκογενείας ἕνα παιδὶ ποὺ ἀρνεῖται συνειδητῶς νὰ ἀναλάβῃ ἐργασίες καὶ εὐθύνες. Γίνεται ὅμως, πολὺ συστηματικὰ νὰ ἐνσκύψουν οἱ γονεῖς ἐπάνω του, νὰ «κυττάξουν» μέσα του, νὰ ἐπεξεγασθοῦν ἐν νέου τὶς δικές τους συμπεριφορὲς καὶ τὰ λάθη καὶ νὰ ξανά-πιάσουν τὸ «νῆμα ἀπὸ τὴν ἀρχή». Διότι γιὰ νὰ γίνῃ ἔνα παιδὶ ἀδιάφορον ἢ τεμπέλης ἢ σκέτο ἀνεύθυνος ἄνθρωπος, κάπου, πίσω πίσω, κάποιοι γονεῖς κάτι ἔχουν λησμονήση ἢ κάτι δὲν ἔπραξαν σωστά. Κι αὐτὸ τὸ κάτι πρέπει νὰ ἐντοπισθῇ, νὰ ἀναλυθῇ καὶ νὰ ἐπανα-τεθῇ ὡς στόχος, πρὸ κειμένου καὶ τὸ παιδὶ νὰ κατανοήσῃ σὲ βάθος μά, κυρίως, πρῶτα κι ἐπάνω ἀπὸ ὄλα, οἱ ἴδιοι οἱ γονεῖς νὰ παύσουν νὰ ἀναπαράγουν συμπεριφορὲς ποὺ τοὺς παγιδεύουν σὲ ψευδο-ὀφέλη.

Ἄλλως τέ, τὰ παιδιά, ἀποδεδειγμένα, δὲν διδάσκονται ἀπὸ αὐτὰ ποὺ τοὺς λέμε, παρὰ μόνον ἀπὸ αὐτὰ ποὺ πράττουμε, ἐνᾦ εἶναι βέβαιον πὼς ὅστις ἀρνεῖται νὰ ἀναλάβῃ τὶς εὐθύνες ποὺ τοῦ ἀναλογοῦν, μεταθέτει βαθμοὺς Ἐλευθερίας του σὲ ἄλλους.
Δέν εἶναι πλέον καιρός νά ξεκινήσουμε νά διδάσκουμε στά παιδιά μας τό πῶς θά γίνουν οὐσιαστικῶς Ἐλεύθεροι Ἄνθρωποι;

Φιλονόη

εἰκόνα